Học trực tuyến

SH9 - QUẦN XÃ SINH VẬT

  •   Xem: 42
  •   Thảo luận: 0
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 47 - Bài 49                   QUẦN SINH VẬT
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
    • Trình bày được khái niệm quần sinh vật và ví dụ minh họa.
    • Trình bày được những đặc trưng cơ bản của quần qua các ví dụ.
    • Trình bày được mối quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã, tạo sự ổn định và cân bằng sinh học trong quần xã.
2. Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng trao đổi nhóm, thu nhận kiến thức từ kênh hình và kênh chữ.
  1. Thái độ
- Có ý thức học tập tốt bộ môn.
- Lòng yêu và bảo vệ thiên nhiên
  1. Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực vận dụng kiến thức sinh học vào cuộc sống.
- Năng lưc giải quyết vấn đề thông qua môn học.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên
- Bảng phụ, hình ảnh về quần sinh vật
  1. Học sinh
- Sách vở, coi bài trước
III. PHƯƠNG PHÁP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm.
IV. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
Khởi động: Sự khác nhau giữa quần thể người và các quần thể sinh vật khác?
1. GTBM: Trong chương II “Hệ sinh thái”, chúng ta đã nghiên cứu các vấn đề cơ bản: QTSV, QT người. Hôm nay, chúng ta cùng nhau tìm hiểu về quần xã sinh vật, xem nó có gì giống hay khác các quần thể chúng ta đã học.
2. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: Thế nào là 1 quần sinh vật
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
 
    • GV cho HS xem ảnh một rừng mưa nhiệt đới.
    • HS xem hình ảnh hãy kể tên các quần thể trong rừng nhiệt đới?
    • Các quần thể trong khu rừng có những mối quan hệ nào?
    • Kể 1 số quần SV mà em biết.
 
    • Dựa vào các ví dụ. Nêu khái niệm quần SV.
    • Trong thực tế sản xuất, mô hình VAC có được coi là quần xã sinh vật không? Hãy giải thích. 
I. Thế nào là một quần sinh vật?
HS lắng nghe và xem hình ảnh

- Rừng nhiệt đới: có quần thể nấm, dương sỉ, kiến...
- Quan hệ cùng loài: cạnh tranh, hỗ trợ.
- Quan hệ khác loài: hỗ trợ, đối địch.
- Quần xã rừng ngập măn ven biển, quần xã bãi ngầm xan hô, rừng mưa nhiệt đới...
- HS trả lời và ghi bài.
- Mô hình sản xuất VAC là một quần xã nhân tạo. Các quần thể trong mô hình sản xuất VAC:
+ Các quần thể vật nuôi
+ Các quần thể cây trồng
Kết luận:
- QXSV là tập hợp nhiều quần thể sinh vật thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian xác định và chúng có mối quan hệ mật thiết, gắn bó với nhau.
- VD: quần xã rừng mưa nhiệt đới, quần xã rừng ngập mặn ven biển, …
GV: Để nhận biết 1 quần SV cần phải có những dấu hiệu nào. GV chuyển ý
HOẠT ĐỘNG 2: Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
 
    • Yêu cầu HS nghiên cứu bảng 49 SGK/147 thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi.
    • Trình bày các đặc điểm cơ bản của một quần xã.
    • Tìm vd chứng minh cho các chỉ số như: độ đa dạng, độ nhiều...
    • GV: lưu ý loài ưu thế và loài đặc trưng.
    • GV nêu thêm vd:
+ Thực vật có hạt là quần thể ưu thế của QXSV trên cạn.
+ Quần thể cây cọ là đặc trưng cho QXSV đồi ở Hương Nha, Phú Thọ.
+ Quần thể Sếu đầu đỏ là đặc trung cho QXSV VQG Tràm Chim.
+ Quần thể cây chè là đặc trưng cho QXSV đồi ở Tân Cương, Thái Nguyên
+ Quần thể cá Cóc là đặc trưng cho QXSV ở Tam Đảo
II. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã.
HS: nghiên cứu bảng 49 SGK/147 thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi.
- Các nhóm trả lời câu hỏi.
- HS lắng nghe và ghi bài.
Kết luận:
- Quần xã có các đặc điểm cơ bản về số lượng và thành phần các loài sinh vật
- Nội dung bảng 49. Các đặc điểm của quần xã (SGK/147)
HOẠT ĐỘNG 3: Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Hoạt động của GV Hoạt động của HS

GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK/148, thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi:
 
    • Ngoại cảnh thay đổi theo chu kì (chu kì ngày đêm, mùa) ảnh hưởng tới hoạt động của các sinh vật trong quần xã như thế nào? Lấy vd.



 
    • Gặp điều kiện khí hậu thuận lợi thì sinh vật phát triển như thế nào?
    • GV nhận xét.
    • GV yêu cầu HS quan sát hình 49.3 SGK → đặt tình huống.
    • Khi cây phát triển → sâu ăn lá tăng chim ăn sâu tăng.
    • Nếu số lượng sâu ăn lá giảm số lượng chim ăn sâu sẽ như thế nào?
    • GV giúp HS hình thành khái niệm cân bằng sinh học.
    • Liên hệ:
+ Tác động nào của con người gây mất cân bằng trong quần xã.

+ Chúng ta phải làm gì để bảo vệ thiên nhiên.

+ Chúng ta đã, đang và sẽ làm gì để bảo vệ da dạng sinh học.
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
HS nghiên cứu SGK/148, thảo luận nhóm trả lời.
- Sự thay đổi chu kì ngày đêm, chu kì mùa dẫn đến hoạt động của các sinh vật cũng mang tính chất chu kì.
Vd: các động vật như ếch nhái, muỗi..ít hoạt động vào ban ngày, nhiều vào ban đêm.
+ Cây rụng lá vào mùa đông, gấu ngủ đông, chim di cư tránh rét, ...
    • Điều kiện khí hậu thuận lợi, thực vật phát triễn dẫn đến động vật phát triễn.
 
    • Nếu số lượng sâu ăn lá giảm thì số lượng chim ăn sâu cũng giảm theo.







+ Tác động: đốt rừng làm nương rẫy, chặt phá rừng, săn bắn bừa bãi, quá trình đô thị hóa nhanh, ...
+ Biện pháp: tuyên truyền, trồng cây gây rừng, nghiêm cấm săn bắn mua bán động vật hoang dã, tuần tra bảo vệ rừng, ...
 
Kết luận:
- Số lượng cá thể của mỗi quần thể trong quần xã luôn luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với khả năng của môi trường, tạo nên cân bằng sinh học trong quần xã.
3. CỦNG CỐ
HS trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. Đặc trưng nào sau đây chỉ có ở quần xã mà quần thể không có?
a. Mật độ
b. Tỉ lệ tử vong
c. Tỉ lệ đực cái
d. Độ đa dạng
e. Tỉ lệ nhóm tuổi
Câu 2. Hãy chọn đáp án sai trong ngững đáp án sau:” số lượng loài trong quần xã được thể hiện qua chỉ số”?
a. Độ thường gặp
b. Độ đa dạng
c. Độ nhiều
d. Loài đặc trưng
4. DẶN DÒ
    • Học bài. Trả lời các câu hỏi SGK/149
    • Nghiên cứu bài “Hệ sinh thái”.
V. RÚT KINH NGHIỆM
……………………………………………………………………………………………………………………….……………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………….


 
Thông tin bài học
Khái niệm quần xã sinh vật và mỗi quan hệ giữa các loài sinh vật trong quần xã.
SH9 - QUẦN XÃ SINH VẬT
Thuộc chủ đề:
Học liệu số
Gửi lên:
06/08/2022
Lớp:
Lớp 9
Môn học:
Sinh học
Xem:
42
Tải về:
Thông tin tác giả
Ngô Thị Huyền
Họ và tên:
Ngô Thị Huyền
Đơn vị công tác:
THCS Minh Đức
   Đánh giá
Bạn đánh giá thế nào về bài giảng này?
Hãy click vào hình sao để đánh giá bài giảng

  Ý kiến bạn đọc

Thiết kế bài giảng điện tử 2021
Học và làm theo Bác
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây